Leçon 13 — Passé & futur
🎯 Objectif : être capable de raconter au passé (mchit, knt…) et d'annoncer le futur avec « ghadi ».
Prérequis : leçon 12 — présent des verbes courants.
L'essentiel en phrases
| Darija | Arabe | Prononciation | Français |
|---|---|---|---|
| Lbare7 knt f lmdina | لبارح كنت ف المدينة | l-ba-re7 knt f l-mdî-na | Hier j'étais en ville |
| Mchit l l'7anout o chrebt atay | مشيت للحانوت و شريت أتاي | m-chît l l-7a-nout o ch-rebt a-tay | Je suis allé à l'épicerie et j'ai bu un thé |
| Ghedda ghadi nmchi l Rabat | غدا غادي نمشي للرباط | ghed-da gha-dî n-m-chî l Ra-bat | Demain j'irai à Rabat |
| Ghadi ndiro chi tajine nhar jem3a | غادي نديرو شي طاجين نهار الجمعة | gha-dî n-dî-ro chi ta-jîne n-har jem-3a | On fera un tajine vendredi |
| Wash jiti lbare7 ? | واش جيتي لبارح؟ | wasch jî-tî l-ba-re7 | Tu es venu hier ? |
| Fin knti ? Kan9elleb 3lik ! | فين كنتي؟ كنقلّب عليك | fîn kon-tî, kan-9el-leb 3-lîk | Où étais-tu ? Je te cherchais ! |
Vocabulaire
| Translittération | Arabe | Prononciation | Français |
|---|---|---|---|
| knt / knti | كنت / كنتي | kon-t / kon-tî | j'étais / tu étais |
| kan / kanou | كان / كانو | kan / ka-nou | il était / ils étaient |
| mchit / mchiti / mcha / mchat | مشيت / مشيتي / مشا / مchat | m-chît / m-chî-tî / m-cha / m-chat | je suis allé / tu es allé(e) / il est allé / elle est allée |
| dert / dertek | درت / درتي | dert / der-tî | j'ai fait / tu as fait |
| kelt / kelta | كلت / كلتي | kelt / kel-tî | j'ai mangé / tu as mangé |
| chrit / chriti | شريت / شريتي | ch-rît / ch-rî-tî | j'ai acheté / tu as acheté |
| chfit / chfiti | شفيت / شفيتي | ch-fît / ch-fî-tî | j'ai vu / tu as vu |
| gult / gulti | قلت / قلتي | goult / goul-tî | j'ai dit / tu as dit |
| bghit | بغيت | b-ghît | j'ai voulu (aussi : je veux) |
| jit / jiti | جيت / جيتي | jît / jî-tî | je suis venu / tu es venu |
| 3reft / 3refti | عرفت / عرفتي | 3-reft / 3-ref-tî | j'ai su / tu as su |
| ghadi | غادي | gha-dî | (futur) je vais / tu vas… |
| ghadi nmchi / ghadi ymchi | غادي نمشي / غادي ييمشي | gha-dî n-m-chî | j'irai / il ira |
| ghadi ndir / ghadi tkoun | غادي ندير / غادي تكون | gha-dî n-dîr / gha-dî t-koun | je ferai / tu seras |
| ghedda | غدا | ghed-da | demain |
| lbare7 | لبارح | l-ba-re7 | hier |
| ba3d ghedda | بعد غدا | ba-3d ghed-da | après-demain |
| 9bel lbare7 | قبل لبارح | 9-bel l-ba-re7 | avant-hier |
| mn ba3d | من بعد | mn ba-3d | ensuite |
| belli | بلي | bel-lî | que (conjonction) |
| lbare7 3chti… | لبارح عشتي | l-ba-re7 3-ch-tî | hier soir (avec verbe passé) |
| wa9ila | واقيلا | wa-9î-la | peut-être |
| htta | حتى | het-ta | même / jusqu'à |
| 3la 9bel | على قبل | a-la 9-bel | à cause de |
| machi kayn | ماشي كاين | ma-chî ka-yn | ce n'est pas possible |
| 3andek 7a9 | عندك حق | 3n-dek 7aq | tu as raison |
Point de langue
Passé (accompli) : on ajoute des terminaisons à la forme du passé : mchit (je suis allé), mchiti (tu es allé), mcha (il est allé), mchat (elle est allée), mchina (nous sommes allés), mchitou (vous), mchaw (ils). Futur : on garde le verbe au présent et on le fait précéder de ghadi + préfixe personnel : ghadi nmchi (j'irai), ghadi tmchi (tu iras), ghadi ymchi (il ira). La négation du passé : ma mchitch (je ne suis pas allé). Le verbe « être » : knt, knti, kan, kanou — au futur, ghadi nkoun (je serai).
Exemples
- Lbare7 knt mrid, ma mchitch l khedma. — Hier j'étais malade, je ne suis pas allé au travail. (لبارح كنت مريض، ما مشيتش للخدمة)
- Chno dertek nhar sebt ? — Qu'as-tu fait samedi ? (شنو درتي نهار السبت)
- Ghedda ghadi ndiro ghda m3a 3ailti. — Demain, on déjeunerait en famille. (غدا غادي نديرو غدا معا عايلتي)
- Wa9ila ghadi tji m3ana, htta nta ? — Peut-être viendras-tu avec nous, même toi ? (واقيلا غادي تجي معانا)
Pour aller plus loin
- Daily Darija — leçons « passé et futur » de la série débutant.
- Talk In Arabic — audio naturel pour ancrer les terminaisons du passé.
✏️ Mini-exercice
- Mets au passé : « kanmchi », « kanakol », « kanchri » (forme « ana »).
- Mets au futur : « kanmchi l Rabat », « kan3awen khoya ».
- Traduis : « Hier, j'ai acheté des légumes au souk. »
- Négue au passé : « mchit l khedma ».
- Raconte ce que tu as fait ce matin (2 phrases au passé), puis une chose que tu feras demain (futur).
Corrigé
- mchit / kelt / chrit.
- Ghadi nmchi l Rabat / ghadi n3awen khoya.
- Lbare7 chrit chi khodra f souk.
- Ma mchitch l khedma.
- Ex. : Sbah kelt ftour f dar o chrebt khobz. Ghedda ghadi nmchi l souk.