Leçon 20 — Connecteurs & conversation
🎯 Objectif : être capable de tenir une vraie conversation : enchaîner les phrases avec des connecteurs, relancer l'échange et réutiliser l'essentiel des 19 leçons.
Prérequis : toute la série leçon 01 → leçon 19. C'est la leçon de synthèse.
L'essentiel en phrases
| Darija | Arabe | Prononciation | Français |
|---|---|---|---|
| Iwa chno kayn ? | إيوة شنو كاين؟ | ï-wa ch-nou ka-yn | Alors, quoi de neuf ? |
| Mn ba3d mn l'ftour… | من بعد من الفطور | mn ba-3d mn l-f-tour | Ensuite, après le petit-déjeuner… |
| L'mohim, hamdollah | المهم، الحمد لله | l-mo-hîm, ham-dol-lah | Le principal, c'est que ça aille |
| B7al b7al | بحال بحال | b-7al b-7al | pareil / comme toi |
| Wallah ? | والله؟ | wal-lah | Vraiment ? (tu parles !) |
| Ya3ni | يعني | ya-3-nî | c'est-à-dire |
| Goul liya chwiya 3la… | قول ليا شوية على | goul lî-ya ch-wî-ya 3-la | Raconte-moi un peu… |
| Safi, mziane | صافي، مزيان | sa-fî, mé-zyan | Ok, très bien |
| F had l'wa9t | ف هاد الوقت | f had l-wa9t | en ce moment |
| Akhir l'jomou3a | آخير الجموعة | a-khîr l-djou-mou-3a | la fin de la période |
Vocabulaire
Connecteurs :
| Translittération | Arabe | Prononciation | Français | Révision |
|---|---|---|---|---|
| iwa | إيوة | ï-wa | alors / eh bien | leçon 02 |
| mn ba3d | من بعد | mn ba-3d | ensuite, après | leçon 07 |
| 9bel | قبل | 9-bel | avant | leçon 07 |
| dima | ديما | dî-ma | toujours | leçon 12 |
| chi mrra | شي مرة | chi mer-ra | parfois | leçon 12 |
| walakin | ولكن | wa-la-kîn | mais | leçon 14 |
| o / ou | و | o | et | leçon 14 |
| wla | ولا | w-la | ou | leçon 09 |
| 7it / 7itach | حيت / حيتاش | hît / hî-tach | parce que | leçon 14 |
| l'mohim | المهم | l-mo-hîm | le principal | nouvelle |
| ya3ni | يعني | ya-3-nî | c'est-à-dire | nouvelle |
| machi | ماشي | ma-chî | ce n'est pas | leçon 14 |
| ghir | غير | ghîr | seulement | leçon 08 |
| bzaf | بزاف | b-zaf | beaucoup | leçon 01 |
| chwiya | شوية | ch-wî-ya | un peu | leçon 01 |
| f had l'wa9t | ف هاد الوقت | f had l-wa9t | en ce moment | nouvelle |
| wa7ed l'jomou3a | واحدة الجموعة | wa-7ed l-djou-mou-3a | une période de sept jours | nouvelle |
| akhir l'jomou3a | آخير الجموعة | a-khîr l-djou-mou-3a | la fin de la période | nouvelle |
| b7al b7al | بحال بحال | b-7al b-7al | pareil / comme toi | nouvelle |
| koulchi mzyan | كلشي مزيان | koul-chi mé-zyan | tout va bien | leçon 02 |
| hamdollah 3la koulchi | الحمد لله على كلشي | ham-dol-lah 3-la koul-chi | Dieu merci pour tout | leçon 02 |
| tbarkallah 3lik | تبارك الله عليك | t-bar-ka-llah 3-lîk | bravo, chapeau | leçon 03 |
| wa3er | واعر | wa-3er | génial, super | leçon 03 |
| wallah / wallah ? | والله | wal-lah | vraiment ! / vraiment ? | nouvelle |
| inchallah | إن شاء الله | în-chal-lah | si Dieu veut | leçon 03 |
| machi mochkil | ماشي مشكل | ma-chi mouch-kil | pas de problème | leçon 02 |
| safi | صافي | sa-fî | ok / ça suffit | leçon 02 |
| yallah | يالله | ya-llah | allez, on y va | leçon 02 |
| bslama | بسلامة | b-sla-ma | au revoir | leçon 02 |
Bilan express — les 10 verbes clés aux 3 temps (forme « ana ») :
| Verbe | Passé | Présent | Futur | Révision |
|---|---|---|---|---|
| mcha (aller) | mchit | kanmchi | ghadi nmchi | leçon 12 · leçon 13 |
| dir (faire) | dert | kandir | ghadi ndir | leçon 12 · leçon 13 |
| kol (manger) | kelt | kanakol | ghadi nakol | leçon 12 · leçon 13 |
| chreb (boire) | chrebt | kanchreb | ghadi nchreb | leçon 12 · leçon 13 |
| bghi (vouloir/aimer) | bghit | kanbghi | ghadi nbghi | leçon 09 · leçon 12 |
| gul (dire) | gult | kangoul | ghadi ngoul | leçon 12 |
| chaf (voir) | chfit | kanchouf | ghadi nchouf | leçon 13 |
| 3ref (savoir) | 3reft | kan3ref | ghadi n3ref | leçon 12 |
| qder (pouvoir) | qdert | kanqder | ghadi nqder | leçon 11 |
| ja (venir) | jit | kanji | ghadi nji | leçon 13 |
Point de langue
Une conversation darija tient sur trois habitudes : (1) enchaîner avec iwa, mn ba3d, ya3ni, l'mohim plutôt que de donner des phrases sèches ; (2) relancer avec des questions courtes (o nta ?, wallah ?, o mn ba3d ?) — le silence brut paraît froid ; (3) ponctuer avec hamdollah, inchallah, safi, qui rythment tout échange naturel. Relis les exemples ci-dessous en repérant ces trois outils, puis joue le dialogue à deux voix.
Exemples
- Iwa chno kayn ? Kolchi mzyan ? — Alors, quoi de neuf ? Tout va bien ? (إيوة شنو كاين)
- Mn ba3d mn l'khedma kanmchi l souk, o mn ba3d kanrja3 l dar. — Après le travail, je vais au souk, puis je rentre à la maison. (من بعد من الخدمة كنمشي للسوق)
- L'mohim inchallah, kayn chi jdid ? — Le principal c'est que ça aille, il y a du nouveau ? (المهم إن شاء الله)
- Kanbghi l'atay bzaf, walakin l'qahwa machi bzaf. — J'aime beaucoup le thé, mais pas trop le café. (كنبغي الأتاي بزاف ولكن ماشي بزاف)
Pour aller plus loin
- Targumi — la pratique orale en direct avec un prof natif : c'est le moment !
- Talk In Arabic — immerge ton oreille dans le darija naturel.
✏️ Mini-exercice
- Cite 3 connecteurs pour enchaîner des phrases et 2 questions pour relancer une conversation.
- Conjugue « kol » aux 3 temps (forme « ana »).
- Traduis : « En ce moment, je vais beaucoup au souk. »
- Construis une phrase avec un prix + un jour + un verbe au futur.
- Jeu de rôle : quelqu'un te demande « Kifach dayer ? » — réponds en 3 phrases (comment tu vas, ce que tu fais, une question de retour).
Corrigé
- Enchaîner : iwa, mn ba3d, ya3ni (aussi l'mohim) ; relancer : o nta ? / wallah ? / o mn ba3d ?
- kelt / kanakol / ghadi nakol.
- F had l'wa9t kanmchi l souk bzaf.
- Ex. : Ghadi nchri khobz b khamsa drarhem nhar tnin.
- Ex. : Hamdollah, kolchi mzyan. Kankhdem o kanqra darija. O nta, kifach dayer ?
🎓 Bravo !
Tu as terminé les 20 leçons du parcours. Poursuis avec les travaux pratiques (TP 01 — Au marché) pour mettre tout ça en situation !